Skip to content

Tukuna vei keimami na veika o nanuma me baleta na Vosa ni Pasifika e Aotearoa

Tukuna vei keimami na veika o nanuma me baleta na Vosa ni Pasifika e Aotearoa

Leo Moana o Aotearoa – Na Vakadidike ni Vosa ni Pasifika e Aotearoa – sa kena imatai, ka vakadikeva tiko na kena vakayagataki kei na itovo ni vosa ena Pasifika e Aotearoa.

Vakatekivu mai na iotioti ni vakadidike rabailevu ni vosa ni Pasifika e Aotearoa, na vakayagataki ni vosa vaka-Pasifika e Aotearoa sa lutu ka, ena so na gauna, e bibi sara. Na vakadidike oqo e caka ka kena inaki me cau ki na vakatorocaketaki ni lawatu ki na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena taqomaki tiko na vosa ni Pasifika e Aotearoa.

Se o dua na itabagone, itubutubu, qasenivuli se dua na iliuliu ni itikotiko raraba se dua ga na tamata e dau taleitaka me ra bula na vosa ni Pasifika - keimami kidavaki iko ena nomu nanuma lesu. Keitou kidavaki ira talega mai na veisoqosoqo vakaitikotiko, bisinisi, Lotu kei na ilawalawa kecega era veiqaravi ena itikotiko raraba ni Pasifika.

Na vakadidike oqo ena taura e rauta ni 15-20 na miniti me vakacavari kina.

E rawa ni o cakava eke na vakadidike

Sa ciqoma na cakacaka oqo na veivakadonui ni ivakavuvuli mai na Komiti ni ivakavuvuli e Niusiladi: NZEC21_26.

Taro dau tarogi wasoma

Na Leo Moana o Aotearoa – Na cakacaka ni Vosa ni Pasifika e Aotearoa sai koya na imatai ni veivakatorocaketaki vakamatanitu me vakadikeva kina na kena vakayagataki kei na ivakarau me baleta e ciwa na vosa ni Pasifika e Aotearoa - Te Gagana Tokelau, Vagahau Niue, Te Reo Māori Kuki ‘Āirani, Gagana Samoa, Lea faka-Tonga, Te Gana Tuvalu, Vosa Vakaviti, Fäeag Rotųam and Te taetae ni Kiribati 

Na inaki ni vakadidike oqo me:

  • vakataroga na kena vakayagataki, kei na ivakarau ni, vosa ni Pasifika e Aotearoa–me vukea na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena toso tiko na taqomaki ni veivosa oqo e Aotearoa.
  • vakatitobutaka na noda kila na ituvaki ni vosa ni Pasifika ena gauna oqo e Aotearoa.

Na cakacaka ni vakadidike oqo e okati ruarua kina e dua na vakadidike ni vanua kei ira na itikotiko ena Pasifika mai na ciwa na iwasewase ni Pasifika ena vanua taucoko ko Aotearoa (Tokelau, Niue, Cook Islands, Samoa, Tonga, Tuvalu, Fiji, Rotuma, and Kiribati) me ratou kila vakavinaka sara kina na kena vakayagataki kei na nodra vakamatautaki na vosa ni Pasifika mai vei ira na tamata e Aotearoa.

Na kena macala ena:

  • vakarautaka na itukutuku taumada kei na kilai vakavinaka cake ni ituvaki ni vosa ni Pasifika ena gauna oqo e Aotearoa.
  • vakarautaka na itukutuku veivosakitaki ki na ruku ni itukutuku lailai ni veika vakatamata yadua sa tiko rawa ena gauna oqo me baleta na veivosa ni Pasifika.
  • veivuke ena kena kilai na gagadre ni itikotiko raraba ka vakasalataki na veika sa tauyavutaki me tokona vakavinaka cake na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena toso tiko na maroroi ni vosa ni Pasifika e Aotearoa.

Na vakadidike ena initaneti ena vakasokomuna na itukutuku mai vei ira na tamata mai na Pasifika era vakaitikotiko e Aotearoa (yabaki 15 ka lako cake), me baleta na vakayagataki ni nodra vosa ena Pasifika ena vuqa na vanua e Aotearoa, kei na nodra ivakarau ni rai ki na nodra vosa na Pasifika. Ena vakarautaki na vakadidike ena vosa Vakaperitania kei na ciwa na vosa ni Pasifika.

Eda kila ni veimataqali vosa ena Pasifika era sa ka bibi ki na veitikotiko raraba ni Pasifika e Aotearoa.

Se o dua na tamata gone, itubutubu, qasenivuli, iliuliu ni itikotiko raraba, se rairai sa yali na nomu vosa, se o sa kenadau beka se o sa vulica tiko na nomu vosa ni Pasifika – keimami sa vakayaloqaqataki iko mo vakacavara na vakadidike ena initaneti. Keimami via rogoca na nomuni italanoa.

Keitou sa kerea tiko mo vakacuruma na veika e gadrevi me keitou cakava me vakalevutaki kina na kena vakayagataki na vosa ni Pasifika e Aotearoa, ka tokona na kena vakabulabulataki tale, maroroi, kei na kena toso tiko na maroroi ni vosa ni Pasifika e Aotearoa. Na nomu vakasama ena vukei keitou me vakasalataki na Matanitu ena veika e gadrevi me vakadeitaki kina na bulabula ni noda vosa na Pasifika e Aotearoa.

Veitaratara kei ira na Lewe ni Tabacakacaka ni Tamata ena Pasifika ena [email protected]

Na vakadidike oqo e sega ni kilai. Sa kena ibalebale oqo ni sega ni dua, okati kina o ira na dauvakadidike ena kila na kemu ivakatakilakila. O na kerei mo solia na nomu veivakadonui ena initaneti ni bera ni ko tosoya na vakadidike, ena gauna o sauma na taro ni vakadidike, o sa vakadonuya tiko mo vakayagataka na nomu isau ni taro ena vakadidike oqo. 

Na nomuni isau ni taro ena sega ni kilai rawa ka sega ni rawa ni kila e dua tale. Ni o vakauta na vakadidike, ena sega ni rawa ni muri lesu na nomu isau ni taro. Yalovinaka kakua ni okata e dua na itukutuku kilai vakatamata yadua ena nomu isau ni taro.

O ira ga na dauvakadidike ki na itukutuku kei na itukutuku taucoko ena vakarusai ena loma ni 10 na yabaki mai oqo.