Skip to content

Ti kan ongo ma iroum bwa tera am iango ibukin aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa

Ti kan ongo ma iroum bwa tera am iango ibukin aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa

Te Leo Moana o Aotearoa – te kakae i aon aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa bon te moan mwakuri ae karaoaki ibukin kamatebwaian aron kabonganakin ao aroaro ni kaineti ma taetaen te Betebeke i aon Aotearoa.

N te kabanea n tai are e karaoaki iai te kakae ae bubura i aon aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa, iai kerikakin kabonganan taetaen te Betebeke ao n tabeua taabo e rang korakora kerikakina. Te kakae ngkanne aio e karaoaki ma te kantaninga ae e na kona riki n ibuobuoki nakon karaoan babaire i aon kaungan ma boutokan, kawakinan ao kateimatoan aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa.

Ngkana te roronrikirake ngkoe, te karo, te tia reirei ke te tia kairiri ke bon temanna ngkoe ae e babane nanom ni boutoka aia taetae kain te Betebeke bwa e na rikirake – ti nang butimwaei am iango ni ibuobuoki. Ti butimwaei naba iango man rabwata aika kakaokoro, bitineti, botaki n Aro ao botaki nako aika mwakuri ma kain te Betebeke.

Titiraki i nanon te kakae aio e nakon 15-20 te miniti karaoana.

Ko kona ni karaoa te kakae aio ikai

E a tia naba ni kariaiakaki karaoan te mwakuri aio iroun te rabwata are e tabe ma aekaki ni waaki aikai ae te New Zealand Ethics Committee: NZEC21_26.

Titiraki aika aki toki n okioki

Te Leo Moana o Aotearoa – Te mwakuri ae e na karaoaki ibukin aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa bon te moan mwakuri ni kakae ae e a tibwa wakinaki i aon kamatebwaian aron kabonganakin ao aroaro ni kaineti ma taetaen aban te Betebeke aika ruaiwa i aon Aotearoa –Tokelau, Niue, Kuki Āirani, Samoa, Tonga, Tuvalu, Bitii, Rotuma ao ai Kiribati.

Boton te mwakuri ke te kakae aio bon ibukin:

  • kamatebwaian aron kabonganakin, ao aroaro ni kaineti ma taetaen te Betebeke i aon Aotearoa – ma te kantaninga bwa taetae aikai a na manga kaungaki ma ni boutokaki, kawakinaki ao ni kateimatoaki i aon Aotearoa.
  • E na karababa riki ara atatai bwa tera ngkai aron taian taetae n te Betebeke i aon Aotearoa.

Te mwakuri ni kakae aio e na bon karaoa te reitaki ma aomata rinanon kanoakin booma ike a na kaoti aia iango iai aomata ni ikotaki ma te maroro ma ruaiwa aban te Betebeke i aon Aotearoa ae bwanin (Tokelau, Niue, Cook Islands, Samoa, Tonga, Tuvalu, Fiji, Rotuma, ao Kiribati) ni karekei raoi iango ma kamatata ibukin kabonganan ma kakawakin aia taetae kain te Betebeke irouia kain te Betebeke i aon Aotearoa.

Mwin te mwakuri ni kakae aei e na bon:

  • karekei taian iango ma kamatata riki i aon aia taetae kain te Betebeke i aon Aotearoa n taai aikai.
  • E na boboti riki iango man taian maroro (qualitative data) ni kakorakorai riki iango aika a memere ake a tauraoi ngkai rinanon te ware (quantitative data) ibukin aia taetae kain te Betebeke.
  • Ibuobuoki ibukin atakin kainanoia te botanaomata ma aaro ni boutoka aika a tamaroa ibukin manga kaungan, kateimatoan ao kawakinan taian taetae n te Betebeke i aon Aotearoa.

Te aekaki ni kakae aio e na karekei rongorongo aika riai ma irouia kain te Betebeke aika maeka i aon Aotearoa (15 te ririki ni waerake), i aon kabonganan taetaen te Betebeke n anga aika a bati i aon Aotearoa, ao aroia ni kaineti ma aia taetae. Te kakae aio e na karaoaki n te taetae n Imatang ao ruaiwa taetaen te Betebeke.

Ti ataia bwa e rang kakawaki taetaen te Betebeke irouia kain te Betebeke i aon Aotearoa ae bwanin.

Ai ngaia are ngkana ngkoe te roronrikirake, te karo, te tia reirei, te tia kairiri ke tao temanna ngkoe ae ko a kabi n taetae n oin am taeka, ke ko rang rabakau am taetae ke ko a tibwa tabe n reiakiniko am taetae – ti rang kaungako bwa ko na karaoa te kakae aio online. Ti kan ongora am iango ke am maroro.

Ti kainanoi ami buoka n iango ni baika ti riai ni karaoi n te aro bwa e na rikirake kabonganan taetaen te Betebeke i aon Aotearoa, ao ni boutoka manga kabouan, kateimatoan ao kawakinan te taetae n te Betebeke i aon Aotearoa.

Man ami buoka n iango ao ti na kona n reitaki iai ma te Tautaeka ibukin baika a kainanoaki bwa e aonga n teimatoa n rikirake taetaen te Betebeke i aon Aotearoa.

Reitaki nakon te Ministry for Pacific Peoples i aon aei [email protected]

E aki kaotaki te ara n te kakae aio. Are nanona bwa akea te aomata temanna ni ikotaki ma taan mwakuri ke taan tararua te kakae aio ae e kona n ataiko ke ni kinako. Ko na tuangaki bwa ko na anga am kariaia imwain ae ko karaoa te kakae online ao ngkana ko kaekai titiraki i aon te kakae aio, ko a kaotia ngkanne bwa ko anga te kariaia nakoira bwa ti na kabonganai am kaeka ke rongorongo ake ko korei n te mwakuri ni kakae aio.

Am reke ke am kaeka a na bon teimatoa n aki ataki mania man aki ataki aomataia. Ngkana ko kanakoi am kaeka, e na bon kanganga atakin manna ke manga ruamwian am reke irouia tabemwang. Taiaoka n aki kaota aram ke rongorongo aika ko na kona n ataki iai i nanon am reke.

Ti nake tabeia tararuan te kakae aio aika a na kona n botii taian kaeka ma rongorongo ao a na bane ni kabuaki taekaia imwin 10 te ririki.